Waga dostawy kabla mówi niewiele o jej wartości, bo o rozliczeniu decyduje masa czystej miedzi ukrytej pod izolacją, a ta w zależności od rodzaju przewodu waha się od kilkunastu do ponad osiemdziesięciu procent. Różnica między wiązką samochodową a grubym kablem energetycznym potrafi przekroczyć czterokrotność uzysku przy tej samej masie brutto. Oszacowanie zawartości metalu przed sprzedażą pozwala więc porównać oferty na wspólnej podstawie, zamiast zestawiać stawki za kilogram materiału o zupełnie innym składzie.
Jak określić zawartość miedzi w kablach w izolacji
Punktem wyjścia jest identyfikacja typu przewodu i odczytanie oznaczenia z powłoki, ponieważ symbole takie jak YDY, YKY czy LgY wskazują liczbę i przekrój żył, a to wystarcza do wyliczenia masy metalu na metr bieżący. Metodą drugą jest ważenie próbki, przy czym próbka o długości co najmniej metra daje wynik znacznie pewniejszy niż odcinek kilkunastocentymetrowy, gdyż eliminuje wpływ końcówek, zacisków i resztek osprzętu. Prowadzony przez firmę Propet skup kabli miedzianych obejmuje materiał w izolacji, przetwarzany następnie na przemiały i granulaty na własnej linii przerobu, dlatego wycena opiera się na uzysku ustalanym dla danej partii, a nie na masie brutto dostawy.
Typy kabli a procent miedzi – tabele i przykłady
Udział miedzi rośnie wraz z przekrojem żyły, ponieważ grubość izolacji przyrasta wolniej niż pole przekroju przewodnika, co daje wyraźną przewagę kablom energetycznym nad przewodami sygnałowymi. Orientacyjne zakresy dla najczęściej spotykanych grup materiału wyglądają następująco:
- przewody instalacyjne o przekrojach, od 1,5 do 2,5 mm², około 28–75 procent,
- kable energetyczne o przekrojach powyżej 16 mm², od 50 do 80 procent,
- wiązki samochodowe z wtykami i taśmą, zwykle 30–54 procent,
- przewody telekomunikacyjne o cienkich żyłach, od 15 do 30 procent,
- przewody ekranowane i koncentryczne, zależnie od konstrukcji ekranu, około 20–40 procent.
Wartości te pozostają szacunkiem roboczym, gdyż żyły aluminiowe w powłoce imitującej miedź trafiają do dostaw regularnie, a ich obecność zmienia wynik rozliczenia niezależnie od wyliczeń opartych na tabelach.
Metody obliczania uzysku miedzi z 1 kg kabli
Najprostsze podejście opiera się na pomiarze bezpośrednim, czyli zważeniu odcinka kabla, zdjęciu izolacji i ponownym zważeniu samego metalu, a iloraz obu wartości daje procentowy uzysk dla całej jednorodnej partii. Metoda obliczeniowa wychodzi natomiast od przekroju żyły i gęstości miedzi, przy czym jeden metr żyły o przekroju 1 mm² waży około 8,9 grama, co pozwala przeliczyć uzysk bez niszczenia materiału. Trzecia droga polega na przyjęciu wskaźnika podanego przez odbiorcę dla danej grupy asortymentowej, co bywa najszybsze, lecz wymaga wcześniejszego posegregowania materiału według typów.
Wzory i narzędzia do samodzielnych kalkulacji
Podstawowa zależność sprowadza się do przemnożenia przekroju żyły przez jej długość, liczbę żył i gęstość miedzi wynoszącą 8,96 g/cm³, a wynik odniesiony do masy całkowitej daje procent uzysku. Przy dostawach mieszanych warto liczyć osobno dla każdej grupy i sumować wyniki, ponieważ średnia ważona z partii niejednorodnej różni się od średniej arytmetycznej wskaźników, czasem o kilkanaście punktów procentowych. Do kontroli wyniku przydaje się prosty arkusz kalkulacyjny z kolumnami na typ kabla, masę grupy i przyjęty wskaźnik, a przy większych partiach pomocna bywa waga o dokładności do jednego grama oraz suwmiarka do sprawdzenia rzeczywistego przekroju żyły.
Jak ocenić opłacalność sprzedaży kabli miedzianych do skupu
Podstawą porównania jest przeliczenie każdej oferty na cenę za kilogram miedzi zawartej w materiale, a nie za kilogram dostawy, ponieważ dopiero taka wartość pozwala zestawić stawki różnych odbiorców. Punktem odniesienia pozostają notowania giełdowe, gdyż jak podaje Propet, cena za kable uzależniona jest od ceny miedzi na giełdzie metali w Londynie, publikowanej w cyklu dziennym. Do rachunku wchodzą również koszty pośrednie, czyli transport, magazynowanie materiału do momentu zebrania większej partii oraz czas potrzebny na segregację, a przy sprzedaży odpadów istotna pozostaje kwestia dokumentacji, w tym kart przekazania odpadów wydawanych przez uprawnionego odbiorcę.
Porównanie cen skupu i kosztów oczyszczania kabli
Samodzielne zdjęcie izolacji podnosi stawkę jednostkową, jednak przy przewodach cienkich nakład pracy rośnie nieproporcjonalnie, bo ta sama godzina pozwala oczyścić wielokrotnie mniejszą masę materiału niż przy kablach grubych. Do rachunku należy też wliczyć kwestie formalne i praktyczne, ponieważ wypalanie izolacji jest zabronione i powoduje utlenienie powierzchni żyły, co obniża klasę uzyskanego złomu. Wielu dostawców wybiera rozwiązanie pośrednie, czyli oczyszczanie wyłącznie kabli o dużym przekroju i przekazywanie reszty w izolacji, a ostateczny wybór zależy od dostępnego czasu, posiadanego sprzętu oraz wielkości i struktury zgromadzonej partii.
Podsumowanie
- Wartość dostawy wynika z masy czystej miedzi, a nie z masy brutto materiału w izolacji.
- Udział metalu rośnie wraz z przekrojem żyły, od kilkunastu procent w przewodach telekomunikacyjnych do ponad siedemdziesięciu w kablach energetycznych.
- Uzysk można ustalić przez zważenie oczyszczonej próbki albo obliczyć z przekroju żyły i gęstości miedzi wynoszącej 8,96 g/cm³.
- Oferty odbiorców warto przeliczać na cenę za kilogram zawartej miedzi, przy uwzględnieniu notowań giełdowych stanowiących punkt odniesienia.
- Samodzielne oczyszczanie opłaca się głównie przy dużych przekrojach, a wypalanie izolacji jest zabronione i obniża jakość surowca.
FAQ
Jak sprawdzić, ile miedzi jest w kablu w izolacji?
Dokładną zawartość miedzi określa się na podstawie typu kabla i jego przekroju. Producenci często podają procentowy udział miedzi, a orientacyjnie można przyjąć, że w kablach energetycznych to 30–60% masy.
Czy opłaca się sprzedawać kable w izolacji, czy lepiej je oczyścić?
Sprzedaż oczyszczonych kabli pozwala uzyskać wyższą cenę za czystą miedź, ale wymaga dodatkowej pracy i czasu. Jeśli nie masz możliwości oczyszczenia, skupy przyjmują kable w izolacji po niższej stawce.
Jak samodzielnie policzyć uzysk miedzi z kabli?
Wystarczy zważyć próbkę kabla, oddzielić miedź od izolacji i ponownie zważyć. Uzysk to stosunek masy miedzi do masy całkowitej kabla, wyrażony w procentach.
Od czego zależy cena skupu kabli miedzianych?
Cena zależy od aktualnych notowań miedzi, typu kabla, stopnia zanieczyszczenia oraz ilości dostarczonego surowca. Warto porównać oferty kilku skupów.
